ΕΜΕ ΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ https://tsakonika.online Τσακώνικα με τον Πάνο Mon, 16 Nov 2026 09:06:25 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1 https://tsakonika.online/wp-content/uploads/2021/06/cropped-imageedit_3_3424106292.png ΕΜΕ ΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ https://tsakonika.online 32 32 Τςhίτα τσαί Τίτιντα 17-17 του Νοέμπρη 2026: Για του νέοι #221: του Πάνου Μαρνέρη. https://tsakonika.online/tshita-tsai-titinta-17-17-tou-noebri-2026-gia-tou-neoi-221-tou-panou-marneri/ Mon, 16 Nov 2026 09:06:25 +0000 https://tsakonika.online/?p=9711 ..ΜΑΡΝΕΡΕΙΟΝ ΙΔΡΥΜΑ (ΜΑΡΝΙ) Μελέτης και έρευνας
Τσακώνικης κληρονομιάς ( Γεωργίου και Ματίνας, Μαρνέρη) …
Τςhίτα τσαί Τίτιντα17-18 του Νοέμπρη 2026: Α Τσακωνοπαρέα.
Για του νέοι #221: του Πάνου Μαρνέρη.

Λάγγο=Σάλτο,πήδημα.
Λάγιε: μαύρο
Λαγαρέ+ λάγαρε: καθαρό,γάργαρο+ λάγαρος.
Λαγαρίζου: καθαρίζω,γυαλίζω
Λαγούμι =λακκούβα+ φωλιά,κρυψώνας.
Λαδάκονε= Λαδάκονο.
Λαδερέ=λαδερό
Λαδοελία = λαδοελιά
Λαδικό = λαδικό
Λαϊδικό= μικροσκοπικός, βρωμιάρης,ατημέλητος.
Λαδούκχου-κχα-κχουντα= λαδώνω, αυτή, αυτό λαδώνει.

Εκόβα ένα λάγγο τσάι ερέσμα ταν ατζά μερία= έκανα ένα πήδημα και βρέθηκα στην απέναντι μεριά.
Έτανη α λάγιε προβάτε ένι ποία δύου πάσα χροννία. = Εκείνη η λάγια προβατίνα κάνει δύο κάθε χρονιά.
Το ύο ένι λαγαρέ= το νερό είναι καθαρό γάργαρο.
Έντενη το λάγαρε κιά ννιέ δουλεύερε; Αυτό τον λάγαρο που τον δούλεψες, τον σκότωσες;
Έννι λαγαρίζου τα φακά: καθαρίζω την φακή.
Ο ‘μα ορού τσαί τσιτά τάσου τθο λαγούμι= δεν έβλεπα και έπεσα μέσα στη λακούβα.
Ννιέ μπαλήκα από το λαγούμι σι= Το έβγαλα μέσα από την φωλιά του.
Περάητσε ννι με το λαδάκονε: Πέρασε το με το λαδάκονο.
Τα Λαδοελία ννι έμε αούντε τσαί καρυολία.Την λαδοελιά την λέμε και καρυδοελιά.
Βάλε το λαδικό τθο τραπέζι.= Βάλε το τράζ8 στο λαδικό.
Έτζε χάσου βρέ λαϊδικό= Πήγαινε χάσου βρε βρωμιάρη.
Έννι λαδούκχου το τέγανε= Λαδώνω το τηγάνι.

Υγεία τσαί αγάκη τσαί να ννιλήνουμε τα γρούσα θιλενάδε τσαί θίλοι.
Υγεία και αγάπη φιλενάδες και φίλοι και να μιλάμε τη γλώσσα μα.

…………ΕΜΕ ΝΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ………
………….ΜΙΛΑΜΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ……

]]>
Σάμπα τσαί Τσιουρακά 14-15 του Νοέμπρη 2026: Μαντρί Μπολόνη: Του Πάνου Μαρνέρη. https://tsakonika.online/saba-tsai-tsiouraka-14-15-tou-noebri-2026-mantri-boloni-tou-panou-marneri/ Mon, 16 Nov 2026 08:51:50 +0000 https://tsakonika.online/?p=9708 …………ΜΑΡΝΕΡΕΙΟΝ ΙΔΡΥΜΑ (ΜΑΡΝΙ)
Μελέτης κι έρευνας Τσακώνικης κληρονομιάς
Σάμπα τσαί Τσιουρακά14-15 του Νοέμπρη 2026: Α Τσακωνοπαρέα,
Το μαντρί του Θανάση Λαλουδάτση,(Μπολόννη): του Πάνου Μαρνέρη.

Έννι ερικχούμενε τθο Άκχο. Το Άκχο ένι ένα μιτσή οικισμό Ανατολικά από τα Παλιόχωρα γυούρε τθα 3 χιλιόμετρα πφι ένι ανήκου τθο Τερέ.
Ένι έχου ο οικισμό έντενη το ίιδε υψόμετρε με τα Παλιόχωρα τσαί ένι έχου γυούρε του δέκα με δώδεκα καλύβου.
Το μαντρί τσαί ο κάλυε έντενη έκι ανήκου τθο Παναγιώτη Λαλουδάτση ( Σαρκίβορα) Ννιέ κληρονοννίε ο Θανάση ( Μπολόννη) το καμπτζί σι.
Ο Θανάση έκι έχου,το Ννιχάλη το Σαρκίβορα αϊθή τσαί αιθέ, τα Σπυρούλα τσαί τα Σταματού.
Ο Θανάση έκι έχου προύατα σε αντίθεση με τον αϊθή σι πφι έκι γιδάρη.
Έκι από τα γέννηση σι νατέ με κουσούρι τσαί έκι ανάπηρε όα σι τα ζωή . Στεφανούτθε τα πρώτε μι τσάδεφο, τα πεντάμορφο Γιωργούλα του Μαρνερόγιαννη. Εμποίκαει ννία πρεσσιού όμορφο οικογέννεια:
τςhεί υζοί τσαί τςhεί σιατέρε.Ταν Ελένη,τα Βγενού,τα Διαμάντω, Το Σταύρο, το Παναγιώτη,τσαί το Γιάννη.
Το χειμερινέ σι μαντρί έκι τθο Τσέρφο. Ο τσάδεφο ο Θανάση έκι έχου ννία ωραία μουρία κίσου από τα τσέα σι τθο Τερέ. Όρπα έμαει έγκουντα γκαννιά δεκαρία,τσαί πλέτερα καμπτζία,έμαει τςhούντε τα μούρα τσαί ποτέ ου ‘γκιαει έχουντε νάμου απαγορευτέ. Οι μόνοι αντροίποι πφι ο μποίκαει ποτέ παράπονε σε σύγκριση με πρεσσοί άλλοι.
Όσιου γλυτσοί ήγκιαει οι μούρε, άλλιου τόσιου γλυτσοί είννι τσαί οι αναμνήσε μι για το τσάδεφο το Θανάση τσαί τα τσάδεφο Γιωργούλα).
Αιωννία σου α μνήμη.
Υγεία θιλενάδε τσαί θίλοι τσαί μη λησμονήνουμε τα γρούσσα νάμου.

……….. ΕΜΕ ΝΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ……..

Βρίσκομαι εδώ στο Λάκκο. Ο Λάκκος είναι ένας μικρός οικισμός ανατολικά από την Παλιόχωρα, γύρω στα 3 χιλιόμετρα μακριά, που ανήκει στον Τυρό. Έχει ο οικισμός αυτός το ίδιο υψόμετρο με την Παλιόχωρα και έχει γύρω στα 10 με 12 καλύβια. Το μαντρί και το καλύβι αυτό ανήκαν στον Παναγιώτη Λαλουδάκη, (Σαρκίβορα). Το κληρονόμησε ο Θανάσης (Μπολόνης), το παιδί του. Ο Θανάσης είχε τον Μιχάλη (Σαρκίβορα) αδελφό και αδερφές την Σπυρούλα και την Σταματίνα. Ο Θανάσης είχε πρόβατα σε αντίθεση με τον αδερφό του που ήταν γιδάρης. Ήταν γεννημένος με κουσούρι και ήταν ανάπηρος όλη του τη ζωή. Παντρεύτηκε την πρώτη μου εξαδέλφη την πεντάμορφη Γιωργούλα, του Μαρνερόγιαννη. Έκαναν μία πολύ όμορφη οικογένεια, τρεις γιους και τρία κορίτσια: Την Ελένη, την Ευγενία, Διαμάντω, τον Σταύρο, τον Παναγιώτη και το Γιάννη. Το χειμερινό του μαντρί ήταν στο Τσέρφο Ο ξάδερφος Θανάσης, είχε μία ωραία μουριά πίσω από το σπίτι του στον Τυρό. Εκεί πηγαίναμε καμιά δεκαριά παιδιά και περισσότερα, τρώγαμε τα μούρα και ποτέ δε μας το είχαν απαγορεύσει. Οι μόνοι άνθρωποι που δεν έκαναν ποτέ παράπονο σε σύγκριση με πολλούς άλλους. Όσο γλυκά ήτανε τα μούρα, άλλο τόσο γλυκές είναι και οι αναμνήσεις μου για τον ξάδερφο Θανάση και την εξαδέλφη Γιωργούλα. Αιωνία τους η μνήμη.
Υγεία φιλενάδες και φίλοι και να μη λησμονούμε τη γλώσσα μας.
………..ΜΙΛΑΜΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ…….

]]>
Πέφτα τσαί Παράστσι 12-13 του Νοέμπρη 2026: Παπαδιαμάντη #270: Διαστευή τσαί γραφτε τθα Τσακώνικα από τον Πάνο Μαρνέρη. https://tsakonika.online/pefta-tsai-parastsi-12-13-tou-noebri-2026-papadiamanti-270-diastevi-tsai-grafte-ttha-tsakonika-apo-ton-pano-marneri/ Mon, 16 Nov 2026 08:36:17 +0000 https://tsakonika.online/?p=9705 ………..ΜΑΡΝΕΡΕΙΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ………..
Πέφτα τσαί Παράστσι12-13 του Νοέμβρη 2026: Α Τσακωνοπαρέα.
Παπαδιαμάντη #270: Όννειρε τθο τσύμα #20.
Διαστσευή τσαί γραφτέ τθα τσακώνικα από τον Πάνο Μαρνέρη.

Ο ‘ννι μπορού να αλήου αν εμποίκα πονηροί στσέψε νη παιδιτσοί τσαί άνατοι λογισμοί, αλλά εστσέμα το διαστρεβλουτέ «Νάκια έκι τσινδυνέγκα έτρου αναπάντεχα! Να έκι βάνα ννία φωνά! Να έκι ορούα γκάνα ροφό, να ννι έκι περαήχα για στσυλόψαρε τσαί τρομαχτά να έκι φωννηάντα βοήθα!….
Ένι αλήιθα ότσι όμα χοντέκχου να ξοικάζου το όννειρε τθο τσύμα!!! Τα τελευταία στιμή μ’εκάνε τον εμαλέ α πρώτε μι ιδέα . Το να τσιτάτσου με τα ιίδιτα τθα θάασσα τσαί να κουλιουμπίσου,όλλιου έκειννι το μάκρι ως ταν άμμο, αλάργα από τον κειρασμό. Τσαί πάλι όμως ο ‘μα χοντέκχου να ξοικάζου το όννειρε. Με το έτρου α φωνά τα δεητά αιγίδα μι μ’ ένέτζε κίσου τθα συγκά μι. Α μιτσά, Μοσχούλα τσινήτσε το βιάτσιμο!… Έγκειννι έκι αναπάντεχο, ο ‘μα έχου ννι προνοητέ.
Έμα εζού μπορού να κχοντού το τθούμα μι βουτέ,αλλά ταρ αιγίδα;
Ο ‘μα ννιουρίζου άμα τσαί έκι υπάρχουντα φίμουτρε τα στιμής….
Εμε ννιούντε Τσακώνικα τσι ένι α γρούσσα νάμου τσαί ένι χρίε νάμου.
……………ΕΜΕ ΝΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ…………

Δεν μπορώ να πω, αν έκανα πονηρές σκέψεις παιδικούς και ανώριμους λογισμούς αλλά σκέφτηκα το διαστρεβλωμένο: « Αν κινδύνευε έτσι αναπάντεχα! να έβαζε μία φωνή! να έβλεπε κανέναν ροφό να τον περνούσε για σκυλόψαρο και τρομαγμένη να φώναζε βοήθεια!…. Είναι αλήθεια ότι δεν χόρταινα να κοιτάζω το όνειρο στο κύμα!!! Την τελευταία στιγμή, μου ήρθε στο μυαλό η πρώτη μου ιδέα, το να πέσω με τα ρούχα μου στη θάλασσα και να κολυμπήσω όλη εκείνη την απόσταση ως την άμμο, μακριά από τον πειρασμό. Και πάλι όμως δεν χόρταινα να κοιτάζω το όνειρο. Με το έτσι η φωνή της δεμένης μου κατσίκας με έφερε πίσω στα συγκαλά μου. Η μικρή μου Μοσχούλα ξεκίνησε να βελάζει!!! Αυτό ήταν απρόσμενο, δεν το είχα προνοήσει. Μπορούσα εγώ να κρατήσω το στόμα μου νουλωμένο, αλλά της κατσίκας;
Δεν γνώριζα άμα και υπάρχει φίμωτρο της στιγμής.
Μιλάμε Τσακώνικα γιατί είναι η γλώσσα μας και είναι χρέος μας .
…………ΜΙΛΑΜΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ ……….

]]>
Τςhίτα τσαί Τίτιντα 10-11 του Νοέμπρη 2026: Εγκαίνια παλιού σκολείου#2: του Πάνου Μαρνέρη . https://tsakonika.online/tshita-tsai-titinta-10-11-tou-noebri-2026-egkainia-paliou-skoleiou2-tou-panou-marneri/ Mon, 09 Nov 2026 09:02:56 +0000 https://tsakonika.online/?p=9700 ΜΑΡΝΕΡΕΙΟΝ ΙΔΡΥΜΑ : Μελέτης και έρευνας
Τσακώνικης κληρονομιάς, ( Γεωργίου και Ματίνας Μαρνέρη.
Σιούλα τσαί Σταματού .
Τθα εγκαίνια του παλιού σκολείου #2: Του Πάνου Μαρνέρη.
Τςhίτα τσαί Τίτιντα10-11 του Νοέμπρη 2026:
Εγκαίνια παλιού σκολείου #2: Του Πάνου Μαρνέρη.

Μ: Να οράτε πφι θα ννι κιστίου τσαί εζού….Ο ‘σι αούα μι θιλενάδα κια έκι το θραννίε ντι;
Σ: Ορή του πρώτοι χρόνου έμαει κασσιμένει τθο άλλιου χούρισμα..
Μ: Βρε ογή πφι έμε έδαρη κια έσα κασσιμένα;
Σ:Κάκια όρπα χάμου έκι το θραννίε μι τσαί οπά ταν αγκωννή έκι ο πίνακα…
Μ:Να τσαί εζού κάκια οπά έμα κασσιμένα, οπά έκι α έδρα του ιδασκάου τσαί τθο τοίχο έτενη, οι χάρτε ταρ Ελλάδα. Ποίερ έσα έχα ιδάσκαλε Θιλενάδα;
Σ:Το Κοκοκιό ντεεεε τσαι τα γουναίκα σι τα τσυρά Κούλα.Έμαει ποίντε τσαί χειροτεχνίλε, έκι δενάχου νάμου τσαί σινεμά κάτου τθο υπόγειε, πάσα συνταχινά να μου έκι δίου γά τσαί ένα κοματσιούλι αρτουμάτσι,έκειννι το τσίτσινε το Αμερικάνικο.
Μ: Τσι να αλήου ωραίοι χρόνου αλησμόνετοι…
Σ: Τότθε θιλενάδα μι έμαει κάκια 170 με 180 καμπτζία, με δύου ιδασκάλοι, τσαί έμαει ποίντε σκολείε σύνταχα τσαί απόγιεμα.
Μ: Αμ Τότθε πφι εχκίαει το ρολόγι;
Σ: Τα σερννικά καμπτζία κουβαλήκαει όα τα τούβουα από τα πλατεία για να χκιστεί,σαν τα λιγκόννια ήγκιαει τα έρμα κουβαούντα….
Μ: Σιατερούλια ο ‘νάμαει αλλά τσι να ντ’ αλήου οι τότθε χρόνου μι είννι παρείντε τθον εμαλέ… Βρέ Σιούλα αλήιθα τσαί απ’ αλήιθα κιά ζάκαει έντεοι όλοι οι χρόνου;

Να έχουμε υγεία τσαί να ννιλήνουμε τα γρούσσα νάμου.
……ΕΜΕ ΝΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ…….

Μ: Να δείτε που θα την πιστέψω κι εγώ…. Δε μου λες φιλενάδα μου, που ήταν το θρανίο σου;
Σ:Να τα πρώτα χρόνια καθόμαστε στο άλλο δωμάτιο…
Μ: Βρε εδώ που είμαστε τώρα, που καθόσουνα;
Σ: Κάπου εκεί ήταν το θρανίο μου και εκεί στη γωνία ήταν ο πίνακας. Μ: Να και εγώ κάπου εκεί καθόμουν, εκεί ήταν και η έδρα του δασκάλου και στον τοίχο εκείνο οι χάρτες της Ελλάδος. Ποιον είχες δάσκαλο φιλενάδα;
Σ:Το Κοκοκιό ντεεεε και τη γυναίκα του την κυρά Κούλα, κάναμε και χειροτεχνίες, μας έδειχνε και σινεμά κάτω στο υπόγειο, κάθε πρωινό μας έδινε κι ένα κομματάκι τυρί εκείνο το κίτρινο το αμερικάνικο…
Μ:Τι να πω, ωραία χρόνια αλησμόνητα…
Σ:Τότε φιλενάδα μου είμαστε κάπου 170 με 180 παιδιά με δύο δασκάλους και κάναμε σχολείο πρωί και απόγευμα.
Μ:Αμ τότε που χτίσανε το ρολόι;
Σ: Τα αγόρια κουβάλησαν όλα τα τούβλα από την πλατεία για να χτιστεί, σαν τα μυρμήγκια τα κουβαλούσαν τα έρημα…
Μ: Κοριτσάκια δε γίναμε, αλλά τι να πω, τα τότε χρόνια μου έρχονται στο μυαλό… Βρε Σούλα αλήθεια κι απαλήθεια …
….Να έχουμε υγεία και να μιλάμε την γλώσσα μας…..
……..ΜΙΛΑΜΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ……

]]>
Τσιουρακά τσαί Δέφτερα 8-9 του Νοέμπρη 2026: εγκαίνια του παλιού σκολείου #1: Του Πάνου Μαρνέρη. https://tsakonika.online/tsiouraka-tsai-deftera-8-9-tou-noebri-2026-egkainia-tou-paliou-skoleiou-1-tou-panou-marneri/ Mon, 09 Nov 2026 08:49:04 +0000 https://tsakonika.online/?p=9697 ΜΑΡΝΕΡΕΙΟΝ ΙΔΡΥΜΑ (ΜΑΡΝΙ)μελέτης και έρευνας
Τσακώνικης κληρονομιάς (Γεωργίου και Ματίνας Μαρνέρη)
Τθα εγκαίνια του παλιού σκολείου#1: Του Πάνου Μαρνέρη.

Σ:Βρε,βρε βρε. Σταματού κολλέγισα μι, καουρ ερέσμαει.
Μ:Καούρ ερέσμαει θιλενάδα μι .
Σ:Βρε Σταματού ννιουρίζα έσι το κιά έμε;
Μ:Μη ννιλήνερε τσι θα σπουρίξου τα βάμματα…
Σ:Όρα να μπάτσε…. Τσι θα ναθούμε σεργούννι!!!
Μ:Σεργούννι ξεσεργούννι άμα τσαί μι μόλωει , εκάναει…
Σ:Ό σι αούα μι ντούτσε το κουδούννι;
Μ: Ο ντούτσε τσαί μποίτσε μαθέ;
Σ: Εζού να αλήου τα αμαρκία μι ο ννιάκα τσίπτα.
Μ:Ο ννιάτσερε τότθε πφουρ εμπάτσερε;
Σ: Κίσου από σ’ετίου εκάνα..Βρε Σταματού ενάμαει σιατερούλια κίσου σάμερε…
Μ: Τσι σιατερούλια βρε κοτζά γκραόζε.. ! Εκιού κα κα ο ννιάτσερε ούτε το κουδούννι…
Σ:Ετίου τσι ντ’έννι έχα, για μόστρα;
Μ: Ορή καμπτζία, έντανη τθ’ αλήιθα έκι θέα να ννιάει κουδούνι; Ουε Δέσποινα μι…
Ανέ ννιλήνουμε τα γρούσσα νάμου ένι το χρίε νάμου.
….. ΕΜΕ ΝΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ…

Σ: Βρε βρε βρε, Ματίνα φιλενάδα μου καλώς βρεθήκαμε.
Μ: Καλώς βρεθήκαμε φιλενάδα μου.
Σ: Βρε Σταματίνα, γνωρίζεις που είμαστε;
Μ:Μη μιλάς γιατί θα βάλω τα κλάματα.
Σ: Κοίτα μήπως…. τι θα γίνουμε ρεζίλι…
Μ:Ρεζίλι ξερεζίλι, άμα και μου ‘ρθουν. ήρθαν…
Σ: Δε μου λες, χτύπησε το κουδούνι;
Μ:Δεν χτύπησε, τι έκανε μαθέ;
Σ: Εγώ, να πω την αμαρτία μου, δεν άκουσα τίποτα.
Μ: Δεν άκουσες; Τότε πως μπήκες;
Σ: Πίσω από σένα ήρθα, βρε Σταματίνα, γίναμε κοριτσάκια πάλι σήμερα….
Μ:Τι κοριτσάκια βρε, κοτζά μου γκραόζες, εσύ καλά καλά δεν άκουσες ούτε το κουδούνι….
Σ:Εσένα γιατί σε έχω, για μόστρα;
Να μιλάμε την γλώσσα μας ναι το χρέος μας
…..ΜΙΛΑΜΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ

]]>
Παράστσι τσαί Σάμπα 6-7 του Νοέμπρη 2026: Παπαδιαμάντη #269: Διαστσευή τσαί γραφτέ τθα Τσακώνικα από τον Πάνο Μαρνέρη . https://tsakonika.online/parastsi-tsai-saba-6-7-tou-noebri-2026-papadiamanti-269-diastsevi-tsai-grafte-ttha-tsakonika-apo-ton-pano-marneri/ Mon, 09 Nov 2026 08:39:28 +0000 https://tsakonika.online/?p=9693 ……….ΜΑΡΝΕΡΕΙΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ( ΜΑΡΝΙ)….Μελέτης και έρευνας Τσακώνικης κληρονομιάς( Γεωργίου και Ματίνας Μαρνέρη)
2026: Α Τσακωνοπαρέα.
Παπαδιαμάντη #269: Όννειρε τθο τσύμα #19.
Διαστσευή τσαί γραφτέ τθα τσακώνικα από τον Πάνο Μαρνέρη.

Έμα ορού του χρυσουτοί τςhίχε σι, το γραμμουτέ λαιμό σι, του κατάλετσοι νώμοι σι, του χέρε σι του τορνευτοί, όα κάτου από το φως του φεγγαρίου. Έμα ορού του γοφοί σι, τα μισά σι τσαί του γάμπε σι να βαφκίζουντε τάσου τθο ύο τα θασσέ τσαί κάτου από ταν όμορφο φεγγαράδα. Έμα μαντέγκου το στήθη σι, του κόλποι σι να σι χαϊδέμπτζει το τσύμα τσαί να ούσουντε από το άρωμα τα θασσέ.
Έκι ννία ανάσα ονείρου τάνου τθο τσύμα,έκι νηρηίδα, έκι νύμφη,έκι σειρήνα, έκι τθον αφρέ σαν ναύκισα μαγικά, α ναύκισα των ονείρων…
Ούτε πφι με περάτσε από τον εμαλέ το ότσι αφού ετήνα έκι ξοικάζα τθα Ανατολή τσαί εζού έμα δυκικά σι, τσαί ορθά να έμα στέκου τάνου τθο βράχο, ούτε πφι έκι θα μι οράει. Ούτε τσαί ταν απότσια μι άκια να έκι ορούα, γιατσί τσαί το φεγγάρι έκι ανατολικά μι. Έμα όρπα αραματέ, με αννοιτθέ τθο τθούμα, σέ ένα άλλε κόσμο, αλάργα, πρεσσιού αλάργα από τα επίγεια.
Ανέ ννιλήνουμε τα γρούσσα νάμου ένι το χρίε να

Έβλεπα τα χρυσά χρυσωμένα μαλλιά της, το γραμμωτό λαιμό της, τους κατάλευκους ώμους της, τα χέρια της τα τορνευτά, όλα κάτω από το φως του φεγγαριού. Έβλεπα τους γοφούς της, τη μέση της, τις γάμπες της, να βαφτίζονται μέσα στο νερό της θάλασσας και κάτω από την όμορφη φεγγαράδα. Μάντευα τα στήθη της, τους κόλπους της, να τα χαϊδεύει το κύμα, και να λούζονται από το άρωμα της θάλασσας. Ηταν μία ανάσα ονείρου πάνω στο κύμα, ήταν η νύμφη, ήταν σειρήνα, ήταν στον αφρό, σαν ναυτοπούλα μαγική, ναυτοπούλα των ονείρων. Ούτε που μου πέρασε από το μυαλό το ότι, αφού εκείνη κοίταζε στην Ανατολή και εγώ ήμουνα δυτικά, και όρθιος αν στεκόμουν στον βράχο, ούτε που θα με έβλεπε. Ούτε τον ήσκιο μου θα έβλεπε, γιατί το φεγγάρι ήταν ανατολικά μου. Έμεινα εκεί να στέκομαι με το στόμα ανοιχτό, σε ένα άλλο κόσμο μακριά πολύ μακριά από τα επίγεια…
Να μιλάμε τη γλώσσα μας είναι το χρέος μας.
…..ΜΙΛΑΜΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ…

]]>
Πέφτα τσαί Παράστσι5-6 του Νοέμπρη 2026: Θωμαή,Σιούλα,Σταματού #81: Του Πάνου Μαρνέρη. https://tsakonika.online/pefta-tsai-parastsi5-6-tou-noebri-2026-thomaisioulastamatou-81-tou-panou-marneri/ Mon, 09 Nov 2026 08:28:16 +0000 https://tsakonika.online/?p=9690 ..ΜΑΡΝΕΡΕΙΟΝ ΙΔΡΥΜΑ (ΜΑΡΝΙ) μελέτης και έρευνας
Τσακώνικης κληρονομιάς( Γεωργίου Ματίνας Μαρνέρη)..
Πέφτα τσαί Παράστσι 5-6 του Νοέμπρη 2026
Θωμαή, Σιούλα, Σταματού:#81: Του Πάνου Μαρνέρη.

Σ:Ούρα κα γουναίτσε, τσι έτθε αούντε,πφουρ έτθε; .
Θ:Α ούρα α κα Σιούλα καού ντ’ερέκαμε..
Μ:Καούρ ερέσμαει γουναίτσε.
Σ:Γκάνα νέο, γκάνα παράξενε, ο ννιάκατε τσίπτα;
Θ: Από νέα τσίπτα γουναίτσε τα ίιδα τσαί τα ίιδα, εμού πφουρ επεραήατε οπά τθα εγκαίνια του παλιού σκολείου;
Μ: Ωραία έκι θιλενάδα, τσι να ντ’αλήου, ο ‘ννι ννιουρίζα για τα Σιούλα αλλά εζού σεκλεκίσμα κολλέγισα .
Σ: Ένι να μη σεκλεκιστήρε θιλενάδα; Τόσοι χρόνου μαθέ φαήκαμε όρπα τάσου . Όρπα μαθήκαμε τσαί τα πρώτα μαγγούρια τσαί γριτσέλια, τα πρώτα γράμματα….
Θ:Εζού ο ‘μα ζατά σ’ έκειννι το σκολείε, αλλά έννι κατεβαίνα το πφουρ εννιούκατε….τσαί ύστερα από τόσοι χρόνου μαθέ ννιε μποίτσε πιο συγκινηκό….
Μ: Ο ιδάσκαλε έκι λείπου τσαί εζού με τα καψο Σιούλα εζάκαμε να αντιπροσωπέψουμε τα Τσακωνοπαρέα.
Σ: Ννία χαρά έκι σβαήαμε τσαί διάλογο νάμου με τα Σταματού, όρπα έκι τσαί α Ερήνη α γραμματέα νάμου.
Θ: Οράκα τσαί το παλιέ δήμαρχο πφ’εγράβε ότσι σε έγκειννι το χκίριε καλέ θα έκι να ζάει το ίδρυμα για τα Τσακώνικα, εμού τσι έτθε αούντε γουναίτσε; .
Μ: Καλέ θα έκι ό ‘σι αούα τσίπτα!!!
Σ:Μαγάρι θιλενάδε να νάρει λίγο ζωή!!!
Θ:Θιλενάδε τσαί θίλοι ανέ ννιλήνουμε τα γρούσσα νάμου ένι χρίε νάμου. …..ΕΜΕ ΜΑΘΕΝΤΕ ΤΣΑΙ ΕΜΕ ΝΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ….

Σ:Η ώρα η καλή γυναίκες, τι λέτε; πως είσαστε;
Θ: Ηώρα η καλή Σούλα, καλώς σε βρήκαμε.
Μ: Καλώς βρεθήκαμε γυναίκες.
Σ: Κανα νέο; κανα παράξενο; δεν ακούσατε τίποτα;
Θ:Από νέα τίποτα γυναίκες, τα ίδια και τα ίδια, εσείς πως περάσατε εκεί στα εγκαίνια του παλιού σχολείου;
Μ:Ωραία ήταν φιλενάδα τι να σου πω, δε γνωρίζω για τη Σούλα, αλλά εγώ στεναχωρήθηκα φιλενάδα…
Σ: Είναι να μην στεναχωρηθείς φιλενάδα, τόσα χρόνια μαθές φάγαμε εκεί μέσα, εκεί μάθαμε τις πρώτες μαγκούρες και κουλούρια, τα πρώτα γράμματα….
Θ:Εγώ δεν είχα πάει σε εκείνο το σχολείο, αλλά καταλαβαίνω το πως νιώσατε και μετά από τόσα χρόνια, το έκανε πιο συγκινητικό.
Μ:Οδάσκαλος έλειπε και εγώ με την καψερή Σιούλα πήγαμε να αντιπροσωπεύσουμε την Τσακωνοπαρέα…
Σ: Μια χαρά ήταν διαβάσαμε το διάλογο μας με τη Ματίνα, εκεί ήταν και η Ειρήνη η γραμματέας μας.
Θ:Είδα και τον πρώην δήμαρχο που έγραφε ότι σ’ εκείνο το κτίριο καλό θα ήταν να πάει το ίδρυμα για τα Τσακώνικα, εσείς τι λέτε βρε γυναίκες; Μ:Καλό θα ήταν δε λες τίποτα….
Σ: Μακάρι φιλενάδες να πάρει και λίγο ζωή…
Θ: φιλενάδες και φίλοι ας μιλάμε τη γλώσσα μας είναι χρέος μας. ……..Μαθαίνουμε και μιλάμε ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ…..

]]>
Τςhίτα τσαί Τίτιντα3-4 του Νοέμπρη 2026: Παπαδιαμάντη#268: Διαστσευή τσαί γραφτέ τθα Τσακώνικα από τον Πάνο Μαρνέρη. https://tsakonika.online/tshita-tsai-titinta3-4-tou-noebri-2026-papadiamanti268-diastsevi-tsai-grafte-ttha-tsakonika-apo-ton-pano-marneri/ Mon, 09 Nov 2026 08:14:22 +0000 https://tsakonika.online/?p=9687 ……….ΜΑΡΝΕΡΕΙΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ………Μαρία .
Τςhίτα τσαί Τίτιντα #268 2026: Α Τσακωνοπαρέα
Παπαδιαμάντη #268: Όννειρε τθο τσύμα #18.
Διαστσευή τσαί γραφτέ τθα τσακώνικα από τον Πάνο Μαρνέρη.

Ως έτανη ταν ούρα α ανηψιά του τσύρ Μόσχου, α Μοσχούλα, θα έκι μπαητά από τα θάασσα, θα έκι γκιουτά τσαί φυτθά. Το σκέϊδε έγκειννι θα έκι πρεσσιού κουραστσικό, ένα σουστέ κατόρθουμα. Άκια να μ’έκι αρίκχουντα τάνου από ννία ούρα τσαί παρατάνου. Όσιου για ταν ασφάλεια τα κατούνα, μι ο’ μα μπίτι σίγουρε.
Ο ‘κι ερικχούμενε άλλε ντρόπο. Το άλλιου έκι , να έμα κασίμενε οπά
πφι έμα, να προσέχου ακόννη τσαί ταν ανάσα μι τσαί να αντεχούμα.
Κατά τα άβα έμα έχου τα συνείδηση μι καθαρά, ο ‘μα ερεστέ όρπα με δόλε. Ως τόσιου όσιου αθώο τσαί να έμα, τα περιέργεια ννι έμα έχου.
Τσινήκα λοιπόν να σιουρούμα πρός τα τάνου, τσαί από τα κορφά του βράχου, γκριουφτέ κίσου από τα καϊδία, ετσύβα τσαί πάλι να οράου τα σιάτη να κουλιουμπίζει . Έκι ένα όννειρε, έκι ένα θάμα. Έκι πέντε έξε οργίλε από το χειόθασσε τσαί έκι τθον αφρέ. Όπφουρ έκι τσαπρουτά α τσιουφά σι έκι προς τα έννίου, αλλά έκι ορούα τθαν αντίθετε μερία..
Ανέ έχουμε υγεία τσαί να ννιλήνουμε τα γρούσσα νάμου ένι χρίε νάμου. ….. ΕΜΕ ΝΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ……
Ως εκείνη την ώρα, η ανιψιά του κυρ Μόσχου, η Μοσχούλα, θα είχε βγει από τη θάλασσα, θα είχε ντυθεί και θα είχε φύγει. Το σχέδιο αυτό θα ήταν πολύ κουραστικό, ένα σωστό κατόρθωμα. Θα έπαιρνε πάνω από μία ώρα και περισσότερο. Όσο για την ασφάλεια του κοπαδιού μου, δεν ήμουν καθόλου σίγουρος. Δεν υπήρχε άλλος τρόπος. Το άλλο ήταν, να καθόμουν εκεί που ήμουν, να προσέχω ακόμη και την αναπνοή μου και να περιμένω. Κατά τα άλλα είχα την συνείδησή μου καθαρή, δεν είχα βρεθεί εκεί με δόλο. Ωστόσο όσο αθώος και να ήμουν, την περιέργεια την είχα. Ξεκίνησα λοιπόν να σέρνομαι προς τα πάνω και από την κορυφή του βράχου, πίσω από τα κλαδιά, έσκυψα και πάλι να δω την κόρη να κολυμπάει. Ήταν ένα όνειρο, ήταν ένα θαύμα. ήταν πέντε έξι οργιές από την ακτή και ήταν στον αφρό. Όπως ήταν ξαπλωμένη, το κεφάλι της ήταν προς τα εμένα, αλλά αυτή έβλεπε την αντίθετη μεριά…
Να έχουμε υγεία και να μιλάμε τη γλώσσα μας είναι το χρέος μας.
……..ΜΙΛΑΜΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ…….

]]>
Παράστσι τσαί Σάμπα 30-31 του Οχτώμπρη 2026: Μαρνέρειον ίδρυμα. Παπαδιαμάντη #267: Διαστσευή τσαί γραφτέ τθα Τσακώνικα από τον Πάνο Μαρνέρη. https://tsakonika.online/parastsi-tsai-saba-30-31-tou-ochtobri-2026-marnereion-idryma-papadiamanti-267-diastsevi-tsai-grafte-ttha-tsakonika-apo-ton-pano-marneri/ Thu, 29 Oct 2026 13:47:27 +0000 https://tsakonika.online/?p=9678 ………..ΜΑΡΝΕΡΕΙΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ……Πολίτης
Παράστσι τσαί Σάμπα 30-31 του οΟχτώμπρη 2026: Α Τσακωνοπαρέα
Παπαδιαμάντη #267: Όννειρε τθο τσύμα #17.
Διαστσευή τσαί γραφτέ τθα Τσακώνικα από τον Πάνο Μαρνέρη.

«Ο θα αργεί, θα ξεκχριστεί θα μπαεί από τα θάασσα θα γκιουθεί τσαί θα φύτσει. Ετήνα θα νάρει το μονοπάκι σι τσαί εζού τα γκρεννίλα μι»
Εθυννήμα τότθε τον Σισώη τσαί τον παπά Γρηγόρη, πφι πρεσσοί βολέ μι ήγκιαει έχουντε οργηνευτέ να αποφύνου τον κειρασμό τα γουναιτσή! Άλλιου τσίπτα ο ‘μα πορού να ποίου ξόν τσαί αν έμα τσιταίντου με τα ίιτα μι τθα θάασσα τσαί έμα κολιουμπίζου προς τα δυκικά, τθα άπατα ύβατα, κάκια έμισιου μίλι τθον αμμουδερέ γιαλέ.
Μόννιου από τα θάασσα έκι πορού γκανένα να ζάει οπά, από οπά πφί έμα γιατσί από τα στερία έκι ανάποδε τσαί απάτητε. Άκια να αφήου τα Μοσχούλα ταν αιγίδα μι μι οπά δεητά, τάνου από το βράχο,τσαί εζού έκι θα κουλιουμπίσου τθα άπατα ύβατα ως να σούσου τθον μιτσή αμμουδερέ γιαλέ. Από οπά θα έμα αρίκχου ένα άλλιου πρεσσιού δύσβατε μονοπάκι για να σούσου οπά πφι έκι α κατούνα μι. Απέ άκια να έμα κχαμπαίνου το γκρεμό για να λυού τα Μοσχούλα ταν αιγίδα μι.
Ανε έχουμε υγεία θιλενάδε τσαί θίλοι τσαί να ννινούμε τα γρούσσα νάμου……..ΕΜΕ ΝΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ…….

«Δεν θα αργήσει, θα ξεπλυθεί, θα βγει από τη θάλασσα, θα ντυθεί και θα φύγει. Εκείνη θα πάρει το μονοπάτι της κι εγώ τον γκρεμό μου» Θυμήθηκα τότε τον Σισώι και τον παπά Γρηγόρη, που πολλές φορές με είχαν συμβουλέψει να αποφεύγω τον πειρασμό της γυναίκας.
Άλλο τίποτα δεν μπορούσα να κάνω, εκτός και αν έπεφτα με τα ρούχα μου στη θάλασσα και κολυμπούσα προς δυτικά, στα άπατα νερά κάπου μισό μίλι προς τον αμμουδερό γιαλό. Μόνο από τη θάλασσα μπορούσε κανείς να πάει εκεί, από εκεί που ήμουν, γιατί από τη στεριά ήταν ανάποδα και απάτητα. Θα άφηνα τη Μοσχούλα, την κατσίκα μου εκεί δεμένη, πάνω από το βράχο, και εγώ θα κολυμπούσα στα άπατα νερά έως ότου να φτάσω στον μικρό αμμουδερό γιαλό. Από εκεί θα έπαιρνα ένα άλλο πολύ δύσβατο μονοπάτι, για να φτάσω εκεί που ήταν το κοπάδι μου. Μετά θα κατέβαινα τον γκρεμό για να λύσω την Μοσχούλα την κατσίκα μου.
Να έχουμε υγεία φιλενάδες και φίλοι και να μιλάμε τη γλώσσα μας.
………..ΜΙΛΑΜΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ…….

]]>
Τσιουρακά τσαί Δέφτερα 24-25 του Οχτώμπρη 2026: Παπαδιαμάντη #266: Διαστσευή τσαί γραφτέ τθα Τσακώνικα από τον Πάνο Μαρνέρη. https://tsakonika.online/tsiouraka-tsai-deftera-24-25-tou-ochtobri-2026-papadiamanti-266-diastsevi-tsai-grafte-ttha-tsakonika-apo-ton-pano-marneri/ Fri, 23 Oct 2026 18:02:39 +0000 https://tsakonika.online/?p=9674
…………..ΜΑΡΝΕΡΕΙΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ………..Πολυξένη.
Τσιουρακά τσαί Δέφτερα 24-25 του Οχτώμπρη 2026: Α Τσακωνοπαρέα.
Παπαδιαμάντη #266: Όννειρε τθο τσύμα# 16.
Διαστσευή τσαί γραφτέ τθα τσακώνικα από τον Πάνο Μαρνέρη.

Για να φύτσου έκι πρέπουντα για ννία στιμή να τθάου ορθά τσαί απέ να γκριουφτού κίσου από τα καϊδία, να λυού τα γιδούλα μι τσαί να ναθού άφαντε, κχοντούκχου τσαί ταν ανάσα μι ακόννη.
Αλλά μόλις άκια να ορθαστού άκια να μ’έκι ορούα α Μοσχούλα.
Ο ‘κι δενατέ να φύτσου αόρατε, γιατσί έμα πρεσσιού ανάγκια τσαί κοντά. Έκι θα μ’οράει, έκι θα φοζατθεί, άκια να έκι βάνα του φωνέ τσαι έκι θα μι κακηγορένει, τσαί τότθε αλλοίμονε τθο μιτσί νομία.
Α πρώτε μι ιδέα έκι να τσεροδίτσου τσαί απέ να φωννηάτσου:
«Ερέσμα όρεγη δίχως να ννι ννιουρίζου, μη τρομάξερε,….έννι φύου έδαρη τσιόατες σιάτη μι!!!» Αλλά ο ννι ννιουρίζου το πφούρ ερέσμα τόσιου δειλέ τσαί άτολμο. Κανένα ο ‘κι έχου μι δουτέ ετστάπα μαθήματα, το πφου να φερκχούμα τθο κόσμο. Εζού έμα καμπτζί του σhίνα…Κχαμπάκα τσαί πάλι τθα σhίντα του βράχου τσαί έμα αντεχούμενε. « Έντανη ο θα αργεί» έμα στσεγκούμενε….
….Ανέ ννιλήνουμε Τσακώνικα ένι α γρούσσα νάμου….
………..ΕΜΕ ΝΝΙΟΥΝΤΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ………..

Για να φύγω έπρεπε για μία στιγμή να σηκωθώ όρθιος και μετά να κρυφτώ πίσω από τους θάμνους, να λύσω την κατσικούλα μου και να γίνω άφαντος, κρατώντας και την αναπνοή μου ακόμη. Αλλά μόλις θα σηκωνόμουν θα με έβλεπε η Μοσχούλα. Δεν ήταν δυνατόν να φύγω αόρατος γιατί ήμουν πολύ αγνάντια και κοντά. Θα με έβλεπε, θα φοβόταν, θα έβαζε τις φωνές και θα με κατηγορούσαν, και τότε αλίμονο στον μικρό τσοπάνο. Η πρώτη μου ιδέα ήταν να ξεροβήξω και μετά να φωνάξω: «Βρέθηκα εδώ δίχως να το γνωρίζω, μην τρομάξεις,….φεύγω τώρα κιόλας κορίτσι μου!!!» Αλλά δε γνωρίζω το πώς και γιατί ήμουν τόσο δειλός και άτολμος. Κανένας δεν μου είχε δώσει τέτοια μαθήματα, το πώς να φέρομαι στον κόσμο. Εγώ ήμουν παιδί του βουνού. Κατέβηκα και πάλι στη ρίζα του βράχου και περίμενα. «Αυτή δεν θα αργήσει» σκεπτόμουν.
…..Ας μιλάμε τα Τσακώνικα, είναι η γλώσσα μας…..
……….ΜΙΛΑΜΕ ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ………..

]]>